Blog

De Blues en Zelf-Compassie

de-blues-en-zelfcompassie

Afgelopen weken was ie er weer, die stemming waarvan ik dacht dat ie voorgoed verdwenen was. Ik noem het de blues. Misschien was het wel een lichte depressie, of gewoon terneergeslagenheid, zoals iemand laatst tegen me zei. De diagnose is nooit bij me gesteld omdat ik er gewoon nooit mee naar een dokter ben gegaan. Dat ie er weer was snap ik uiteindelijk wel in deze tijd waarin ik geen baan meer heb en mijn bedrijf in Limburg aan het uitbreiden ben. Geen structuur, geen veiligheden. Bovendien heb ik het de afgelopen 6 jaar zo vreselijk druk gehad dat ik geen tijd had om ergens bij stil te staan. Wat tegenstrijdig voor een mindfulness en compassietrainer, zegt mijn innerlijke criticus, en dat riep weer schaamte op. Dit kan en mag ik niemand laten zien, want dan zien ze hoe ik werkelijk ben…weer zo’n oude negatieve gedachte.

Een stuk oud-zeer wat nu dus weer opkwam. Het voelde zwaar, donker en moeilijk te hanteren. Ik had geen zin om op te staan of naar bed te gaan. En overdag moest ik me bij een activiteit steeds ergens overheen zetten, ook als dat een leuke bezigheid was. Zoals een les Mindfulness geven of een coaching doen of naar een netwerkbijeenkomst gaan….. jaja, en zo zijn we allemaal mensen.

Nadat ik een tijdje met zelfcompassie bezig ben geweest en erover heb gesproken met een goede vriendin die precies weet waar ik het over heb, begon het weer te veranderen. Het leert me steeds weer wat, zei ze, het is ergens goed voor. En dat klopt, ik merk dat ook. En hoewel ik het verschrikkelijk vind als ik er middenin zit, besef ik dat ook wel. Na een tijdje. Als ik aan de gang ga met oefeningen uit de MSC zelfcompassietraining. Niet met denken, maar met voelen wat ik ervaar dus. Mijn schaamte onder ogen zien, en ermee naar buiten komen. Het besef dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten.

Dát is het grote verschil met vroeger. Toen had ik geen idee wat er gebeurde of wat ik eraan kon doen. Ik vereenzelvigde me volledig met mijn –negatieve- gedachten, geloofde die zelfkritiek kritiekloos. En schaamde me, zonder te weten waarvoor. Voelde me waardeloos, onzichtbaar, lelijk en onbeduidend.

Het onder ogen zien en mezelf compassie geven voor het feit dat ik gewoon een mens ben, met al mijn fouten en mindere eigenschappen, helpt.  En het verrast me steeds weer, want het oude vooroordeel dat ik vooral niet te soft voor mezelf mag zijn, leeft nog wel, al is het niet meer zo sterk. Dat is dan zo’n oud patroon, een gewoonte die ik vroeger heb opgedaan, en die heeft geleid tot die automatische –negatieve-  gedachten….meer niet. Ik hoef er niks mee.. oh wat een heerlijk besef. Het schept lucht en ruimte, en geeft me weer veerkracht om door te gaan. Het laat me de zon niet alleen zien, maar ook weer waarderen.

Ik kom er weer uit, kan weer gaan genieten…
Het leven gaat niet over leuk, zeg ik al heel lang, maar wel over zijn met wat er is, vriendelijk, liefdevol en zonder mezelf te veroordelen. En daar leer ik dan weer van. Heerlijk!

ZELF-COMPASSIE, niks softs aan!

zelfcompassie-niks-softs-aan

Als mindfulness en mindful zelfcompassie trainer kom ik regelmatig de misvattingen tegen die men heeft over  ZELF-COMPASSIE. Dat ligt aan het woord. Ik heb datzelfde ook gehad, en velen die de training doen, merken het ook.  Als compassietrainers onderling hebben we uitgebreid gesproken over andere woorden die we zouden kunnen gebruiken, maar geen een dekt de lading. Wat lijkt erop? Vriendelijkheid, mildheid, weten wat je nodig hebt…. het worden verdunningen of omschrijvingen.
Mijn conclusie is het woord gewoon te blijven gebruiken zodat het meer inburgert en de oude lading er vanaf gaat door er meer over te berichten in de media.

Ik begin er maar meteen mee;-)

Het beeld wat nu heerst is dat het soft is, een vorm van zelfmedelijden en egoïsme, datalles goed is en dat het ervoor zorgt dat je nergens meer toe komt.
Het tegenovergestelde is echter waar!

Wat is het wel? 
Zelf-Compassie zorgt dat je eerlijk naar jezelf gaat kijken, maar op een vriendelijke manier. Allereerst kijken we niet makkelijk en niet graag naar onze minder mooie kanten, dus dat vergt MOED. Daarmee hebben we soft getackeld…
Doordat je eerlijk naar jezelf gaat kijken en niet door de gekleurde bril van alle verhalen die we om ons heen weven, zien we de realiteit en kunnen we beter onze richting bepalen, onze stappen zetten. Niks zelfmedelijden dus… En doordat we onsrealiseren dat wij niet de enige zijn die af en toe worstelen, is er meer ruimte voor de ander en zijn we eerder geneigd tot het sluiten van compromissen.
Zelf-Compassie maakt dat we zien wat goed voor ons is, en niet alles wat we willen is even goed voor ons. Een metafoor, als een kindje al een paar ijsjes op heeft op een dagje naar een pretpark, en ze wil er nog een, dan zal een verstandige moeder haar dit ijsje niet geven. Niet alles is goed dus! Wel ontdek je hoe je daar vriendelijk mee om kunt gaan.
En de mythe dat zelf-compassie demotiveert slaat echt helemaal nergens op. ZELF-KRITIEK IS EEN STERKERE DEMOTIVATOR! Want als we iets fout doen, en het voelt als falen, we krijgen ervoor op ons kop, dan zullen we het niet snel nog een keer doen. MET ZELF-COMPASSIE leer je je ervaringen zien als ervaringen waar je van leert, en makkelijker nog een keer een poging wagen.
Onderzoek heeft inmiddels aangetoond wat de positieve effecten zijn, zoals verminderde aanwezigheid van depressie, angstige gevoelens, stress, schaamte, een negatief lichaamsbeeld. Daartegenover staat een grotere aanwezigheid van geluk, tevredenheid, optimisme en fysieke gezondheid.

In de media komt het langzaamaan ook meer voor, ik hoorde enige tijd geleden op radio 2 een dj oproep doen voor meer compassie en Marianne Thieme had het afgelopen week in de beschouwingen ook over meer compassie in de samenleving.

Professor Kristin Neff heeft haar levenswerk gemaakt van onderzoek naar zelf-compassie. Haar boek ‘Zelf-compassie’ is een hit.
Chris Germer, klinisch psycholoog, heeft het boek geschreven ‘Mindfulness en Zelf-Compassie’, wat op dit moment ook goed wordt verkocht.
Samen met Chris Germer heeft Kristin Neff er een trainingsprogramma voor geschreven wat Mindful Self-Compassion (MSC) heet.Dit wordt sinds 2014 in Europa en de rest van de wereld uitgerold. Een verdieping van de mindfulness trainingen die we allemaal kennen. Een prachtige ontwikkeling. Ik zie als compassietrainer inmiddels de positieve effecten ervan van mijn deelnemers.

De wetenschapsmonnik en wetenschapper Matthieu Ricard heeft er een dik boek over geschreven ‘Altruïsme’ .

Allemaal ook interessant voor  (grote) bedrijven. Zelf-compassie lijkt een individueel ding te zijn, maar in het grote geheel van samenwerking is het welbevinden van het individu zeer van belang. Een gezonde en tevreden medewerker heeft een lager ziekteverzuim en presteert beter…
Artsen zijn erbij gebaat omdat ze onder hoge druk moeten presteren, en met mindfulness en zelf-compassie zichzelf makkelijker kunnen ‘ondersteunen’.

De tijdgeest is ernaar. De drukke en hectische maatschappij kan wel wat compassie gebruiken. Als we leren wat vriendelijker naar onszelf te zijn, kunnen we ook meer ruimte geven aan anderen.

Ik probeer mijn steentje bij te dragen, en hoop dat de rimpels ver doorgaan…..

Kwetsbaarheid levert zoveel op

kwetsbaarheid-levert-zoveel-op

Kwetsbaarheid levert zoveel op, wat schrijf ik daar nou op? … Ja, zo voel ik me wel. Veel veranderingen, eind van de koude periode buiten, en net een supervisie-traject afgesloten. Allemaal dingen die mij door elkaar schudden, die zorgen dat ik niet rustig achterover blijf leunen.

Soms zou ik dat zo graag doen, achterover leunen. Want ik ben best wel lui. Zou makkelijk kunnen wennen aan geen werk. En dat durf ik zomaar te schrijven, workaholic die ik eigenlijk ben.

Nu ben ik eigen baas, en dat is de strengste die er is. Die geeft me niet gemakkelijk vrije dagen, en zegt niet ‘ach, je werkt vanavond ook al, dan neem je vanmiddag toch lekker vrij’. Nee, die wil dat er structuur is en ziet altijd nog wel een ander klusje… die probeert me een schuldgevoel te bezorgen als ik eens niks doe of niet erg productief ben. Terwijl die baas dus heel goed weet dat ik wel graag af en toe niks zou doen, geeft ze me toch niet die gelegenheid.

Met wie moet ik eens gaan praten?

En nu wil het geval dat ik vandaag mijn supervisie-traject heb afgerond van de mindfulness. Dat heb ik nodig voor mijn categorie 1-predicaat, dus het was verplicht, maar man, wat is dát waardevol geweest. Ik ben me er daar heel erg van bewust geweest dat ik open wilde staan voor wat er gebeurde, steeds weer, op ieder moment. En dat is eng hoor, iemand die over je schouder meekijkt hoe jij het doet, trainingen geven, en nog lastiger, de inquiry…. Daarin voelde ik me echt kwetsbaar. Maar niet zwak, dat is wat anders. En deze laatste keer hadden we het ook over de innerlijke criticus. Dat het misschien helpt deze wat anders te noemen, omdat ‘innerlijke criticus’ heel stevig staat. En het beeld komt in me op van juffrouw Ooievaar uit de Fabeltjeskrant, en daar moet ik van grinniken. Tuttuttuttut hoor ik in mijn hoofd, en meteen voelt het anders. Ja, zo voel ik me wel, een druk baasje. Goeie tip, bedankt Ingrid!

Ik besefte weer eens dat het moed kost om me kwetsbaar op te stellen. Dat ik die moed dus heb. Dat wist ik al wel, maar soms zakt zo’n besef wat weg. En ook besefte ik dat dat de enige houding is waarin ik iets kan leren. Want als ik me vantevoren al pantser, dan kan er niks meer doorheen.

En nu ben ik dankbaar voor het feit dat ik dat toch maar heb gedaan. Ik geef mezelf een schouderklopje en sta mezelf toe om even niks te hoeven. Even lekker achterover leunen … de wereld ligt voor me open.

Zoals de Ieren zeggen: May the road rise to meet you